Hoàn thổ lấy lệ

Mặc dù đã có lệnh cấm của UBND tỉnh (có hiệu lực đến ngày 10-4, đơn vị nào đủ điều kiện mới được khai thác tiếp - PV), nhưng thời điểm này, hầu như tất cả các đơn vị vẫn phớt lờ, tiếp tục khai thác than.

Theo ghi nhận của chúng tôi, hiện chỉ có Cty TNHH Sơn Thắng - đơn vị bị phạt nặng nhất bởi trực tiếp gây ô nhiễm hơn 6 ha ruộng của hai thôn Đại Mỹ và Thành Đại (xã Đại Hưng) là đang dừng khai thác, chủ động hoàn thổ, trả mặt bằng để sắp tới trồng lại rừng.

Trưa nắng, đội quân khai thác than của Cty TNHH Độc Lập vẫn miệt mài làm việc. Theo ông Hứa Văn Lộc - quản lý khai thác bãi than của Cty Độc Lập, hiện tại Cty ông có gần 30 lao động theo thời vụ khai thác 5 - 7 hầm than trên 7,63 ha ngay trên đỉnh núi Khe Tre được UBND tỉnh Quảng Nam cấp từ tháng 7-2007 tới nay.

Ông Lộc cho hay, hiện lính của ông đang tạm nghỉ khai thác, tập trung cho công việc hoàn thổ, trả lại mặt bằng những địa điểm đào bới đã hết than. Mặc dù vậy, việc hoàn thổ gần như được thực hiện một cách chiếu lệ để đề phòng đoàn kiểm tra.

Còn lính như ông Lộc nói là trên 20 lao động đã bước vào giai đoạn móc than hầm ra bãi tập kết. Đi một vòng quanh bãi than của Cty Độc Lập, mới thấy, việc hoàn thổ mà ông Hứa Văn Lộc nói là… nguyên trạng những khu đồi bị đào bới tan hoang và loe hoe vài cây trơ trọi cho có lệ. Phía sau đó là những khoảng rừng bị đốt, từng cây gỗ to bị đốn hạ không thương tiếc.

Tại khu khai thác của Cty TNHH Phú Thành Long, mức độ khai thác  còn quyết liệt hơn. Cty này đang khai thác khoảng 7 hầm than với trên 50 lao động tham gia mỗi ngày.

Chưa hết, hiện Phú Thành Long cũng đang bạt núi tại một địa điểm mới cách chỗ cũ khoảng 200m. Hai quả đồi liền kề đang được máy xúc của Cty này móc đất, làm hầm. Một công nhân kể: Khai thác lâu rồi anh ạ, có ai nhắc nhở, phạt phiếc gì đâu. Cứ làm đại đi chứ giờ làm sao mà hoàn thổ được.

Câu trả lời cho việc tại sao Cty Phú Thành Long quyết liệt khai thác hơn các đơn vị khác chính là thông báo (số 18 ngày 26-3-2010) của UBND huyện Đại Lộc về việc cho phép Cty được phép khai thác than trở lại. Lý do mà UBND huyện Đại Lộc đưa ra là Cty Phú Thành Long đã phục hồi nguyên trạng chỗ đã khai thác, không chặt phá rừng làm vật liệu chống lò…

Thái độ lạ của ông phó phòng

Đầu giờ chiều ngày 1-4, chúng tôi liên lạc với ông Phan Đức Tính- Phó Chủ tịch UBND huyện Đại Lộc xin làm việc. Ông Tính đi công tác nên ủy quyền trả lời cho cán bộ phòng Tài nguyên & Môi trường (TN&MT) huyện.

Ông Trương Văn Huấn - Phó phòng TN&MT cho hay, sau khi báo Tiền Phong có loạt bài phản ánh, đoàn cán bộ TN&MT của huyện đã tiến hành kiểm tra, kết quả cho thấy, hầu hết các đơn vị khai thác than ở Khe Tre đều khai thác sai so với thiết kế ban đầu, hoặc khai thác không đúng quy trình và quan trọng nhất là tàn phá rừng, gây ảnh nghiêm trọng tới môi trường.

“Cá nhân tôi cũng không đồng ý cho khai thác than nếu xét về góc độ bảo vệ môi trường. Mà nói thật, phạt các Cty sai phạm vẫn chưa đủ tính răn đe” - Ông Huấn nói. Ông Huấn giới thiệu chúng tôi tìm gặp ông Nguyễn Thành Tuấn - Phó phòng TN&MT sẽ nắm tỉ mỉ vấn đề hơn. 

Khoảng 2h30, sau nhiều lần ông Huấn liên lạc, ông Nguyễn Thành Tuấn tới gặp chúng tôi tại phòng. Vừa gặp, ông Tuấn nói ngay : “Trưa nay tôi tiếp khách nên có hơi men, mong các anh thông cảm”.

Nghe chúng tôi đặt vấn đề về nạn khai thác than, ông Tuấn cho rằng “đó là vấn đề nhạy cảm” và yêu cầu chúng tôi trình thẻ nhà báo. Xem xong thẻ nhà báo, sau khi tiếp tục thanh minh rằng buổi trưa mình tiếp khách, có chút men, ông Tuấn nói: “Xin lỗi, vì các anh không đăng ký trước nên tôi không trả lời”.

Ngạc nhiên với thái độ làm việc của vị phó phòng, chúng tôi thắc mắc thì ông Tuấn quát to (lời quát nạt còn lưu trong máy ghi âm) và “yêu cầu nhà báo ra khỏi cửa”, kiên quyết không làm việc, không cung cấp tài liệu.

Không rõ “vấn đề nhạy cảm” mà ông phó phòng TN&MT huyện Đại Lộc Nguyễn Thành Tuấn là gì, khi mà rừng Khe Tre vẫn ngày ngày bị móc ruột, tàn phá?